Leki powinny być przechowywane w miejscu niedostępnym i niewidocznym dla dzieci. Bezpieczne przechowywanie i postępowanie przy podejrzeniu przypadkowego połknięcia.
Najskuteczniejszą ochroną przed przypadkowym połknięciem leków przez dziecko jest konsekwentne przechowywanie ich poza wzrokiem i zasięgiem, a nie samo pouczanie dziecka.
- Odkładaj leki, witaminy i suplementy do zamkniętej szafki po każdym użyciu; pamiętaj też o torebkach gości i lekach przy łóżku.
- Dawkuj preparaty pediatryczne zgodnie z zaleceniem i odpowiednią miarką lub strzykawką doustną, a nie łyżeczką kuchenną.
- Gdy opiekunów jest kilku, zapisuj godziny i dawki, aby zapobiec przypadkowemu podwójnemu podaniu.
Przy podejrzeniu połknięcia leku przez dziecko nie czekaj na objawy i nie wywołuj wymiotów. Pilnie skontaktuj się z pomocą medyczną, a przy zagrożeniu życia dzwoń pod 112.
Zamykaj i odkładaj
Przechowuj leki w zamkniętej szafce, najlepiej wysoko, zawsze w oryginalnych opakowaniach. Nie zostawiaj ich na blacie ani w torebce w zasięgu dziecka. Wyjaśniaj dzieciom, że leki podaje wyłącznie dorosły zgodnie z zaleceniem. Nie zachęcaj do ich przyjmowania przez porównywanie do cukierków. W razie podejrzenia połknięcia leku przez dziecko nie czekaj na objawy. Skontaktuj się pilnie z pomocą medyczną lub numerem alarmowym 112; nie wywołuj wymiotów bez zaleceń personelu medycznego. Dziecko może znaleźć tabletki w torebce, przy łóżku lub na stole. Zabezpieczaj także leki gości oraz preparaty należące do dziadków. Opakowanie z zabezpieczeniem nie zastępuje przechowywania poza zasięgiem.
Dawkowanie u dzieci
Dawki wielu leków pediatrycznych zależą od masy ciała i wieku. Stosuj wyłącznie odpowiednią miarkę lub strzykawkę dozującą i zalecenia z ulotki albo od lekarza. Nie odmierzaj leku kuchenną łyżeczką. Jeżeli podejrzewasz zatrucie, zabezpiecz opakowanie i spróbuj ustalić nazwę preparatu, możliwą ilość i czas połknięcia. Nie prowokuj wymiotów. W sytuacji nagłej dzwoń pod numer alarmowy 112. Opakowania z zabezpieczeniem utrudniającym otwarcie przez dzieci nie są całkowicie odporne na ich działania. Leki przechowuj w zamkniętej szafce, wysoko i poza wzrokiem dziecka. Pamiętaj także o preparatach w torebkach, plecakach i rzeczach odwiedzających dom gości.
Bezpieczne podawanie leków
Stosuj dawkę i postać odpowiednią do wieku i masy ciała, zgodnie z zaleceniem lekarza lub ulotką. Do płynnych leków używaj dołączonego urządzenia dozującego, nie kuchennej łyżeczki. Nie podawaj dziecku leków przeznaczonych dla dorosłych bez odpowiedniego zalecenia. Wyjaśniaj, że leki nie są cukierkami i wolno je przyjmować tylko pod nadzorem odpowiedzialnej osoby dorosłej. Nie zostawiaj przygotowanej dawki bez nadzoru. Zwracaj uwagę, czy dziecko nie naśladuje dorosłych podczas przyjmowania tabletek. Nie czekaj na wystąpienie objawów. Skontaktuj się pilnie z pomocą medyczną; w sytuacji nagłego zagrożenia dzwoń pod numer 112. Zachowaj opakowanie i ustal możliwą ilość oraz czas połknięcia. Nie prowokuj wymiotów, jeśli personel medyczny tego nie zaleci.
Dlaczego zabezpieczenia opakowań nie wystarczą?
Dzieci poznają otoczenie przez dotyk i wkładanie przedmiotów do ust, dlatego nawet krótka chwila nieuwagi może doprowadzić do przypadkowego połknięcia leku. Opakowanie utrudniające otwarcie przez dziecko nie jest całkowicie odporne na jego działanie. Leki, witaminy i suplementy powinny być odkładane po każdym użyciu do zamkniętego miejsca poza wzrokiem i zasięgiem dzieci, również wtedy, gdy dorośli planują wrócić do nich za kilka minut. Zagrożeniem bywają nie tylko domowe szafki, ale także torebki gości, kieszenie płaszczy i tabletki odłożone przy łóżku. CDC podkreśla znaczenie zasady „up and away”, czyli przechowywania leków wysoko i poza zasięgiem. Edukacja dziecka jest potrzebna, lecz nie może zastąpić fizycznego zabezpieczenia preparatów.
Dawkowanie u dzieci wymaga szczególnej precyzji
Dawki wielu leków pediatrycznych zależą od masy ciała, wieku i konkretnego wskazania, dlatego nie należy ich wyliczać na podstawie intuicji ani automatycznie dzielić dawki przeznaczonej dla dorosłych. Preparaty płynne powinno się odmierzać za pomocą dołączonej strzykawki doustnej lub miarki zgodnej z instrukcją, a nie łyżeczką kuchenną o nieokreślonej objętości. Trzeba też sprawdzać stężenie produktu: dwa syropy o podobnej nazwie mogą zawierać różną ilość substancji czynnej w mililitrze. W przypadku kilku opiekunów pomocne jest zapisywanie godzin i podanych dawek, aby uniknąć przypadkowego powtórzenia leku. Przy wątpliwościach dotyczących dawkowania należy zapytać lekarza lub farmaceutę przed podaniem preparatu.
Co zrobić, gdy dziecko mogło połknąć lek?
Podejrzenie przypadkowego połknięcia leku przez dziecko wymaga pilnego kontaktu z pomocą medyczną, nawet jeśli dziecko początkowo zachowuje się normalnie. Nie należy czekać na pojawienie się objawów ani prowokować wymiotów bez wyraźnego zalecenia personelu medycznego. Warto zachować opakowanie, ustalić możliwą nazwę preparatu, dawkę, przybliżoną liczbę połkniętych tabletek i czas zdarzenia. Informacje te mogą pomóc w ocenie zagrożenia, ale ich ustalanie nie powinno opóźniać wezwania pomocy. W przypadku zaburzeń świadomości, trudności w oddychaniu, drgawek lub innych objawów zagrożenia życia należy natychmiast dzwonić pod numer 112. Najważniejszą profilaktyką pozostaje konsekwentne odkładanie leków poza zasięg dzieci po każdym użyciu.
Recenzent: Oczekuje na wyznaczenie farmaceuty. Status: oczekuje na weryfikację przez farmaceutę. Nie przypisujemy materiału fikcyjnej osobie.
Źródła i dalsza lektura
Materiały do dalszej lektury i weryfikacji redakcyjnej. Nie przypisujemy poszczególnym akapitom źródeł bez potwierdzenia, że rzeczywiście wspierają dane stwierdzenie.
CDC — Up and Away ↗FDA — Giving Medicine to Children ↗CDC — Medication Safety ↗Europejska Agencja Leków — informacje dla pacjentów ↗Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej / NIZP PZH ↗